دستمال یزدی قطعه پارچه‌ای است به ابعاد تقریبی ۱۲۰ در ۱۴۰ سانتیمتر که نوع اصیل آن از نخ‌های الوان از جنس ابریشم بافته می‌شود. در دستمال یزدی اصیل، الیاف ابریشم طبیعی بصورت سنتی با رنگ‌های طبیعی رنگ آمیزی شده و سپس بافته می‌شوند. دستمال یزدی از صنایع دستی شهر یزد محسوب می‌شود. امروزه دستمال‌هایی از جنس ابریشم مصنوعی نیز با نام دستمال یزدی به بازار عرضه می‌شوند.

کاربرد

بخشی از معروفیت دستمال یزدی، به استعمال آن توسط جاهلان باز می‌گردد. در گذشته جاهلان با حرکت دادن مخصوص آن، صدایی از دستمال خارج می‌کرده‌اند که گاه موجب متواری شدن اهالی می‌شده‌است

علاوه بر این، دستمال یزدی دارای کاربردهای دیگری نیز بوده‌است. گاه از دستمال یزدی به عنوان وسیله بسته بندی و جابجایی خرید روزانه و وسایل حمام استفاده می‌شده‌است. گاه برای عرقچینی، گاه به عنوان سفره و گاه به عنوان روسری و حتی لباس زنان بنابراین علاوه بر جاهلان، مردم عادی نیز از دستمال یزدی استفاده روزانه می‌نمودند. امروزه نیز از این دستمال برای شستشوی خودرو استفاده می‌شود.

تنوع

دستمال یزدی در چند رنگ محدود عرضه می‌شود. رنگ قرمز و مشکی آن مناسب جاهلان بوده‌است. سایر رنگ‌ها از جمله سبز، پوست ماری و نقره‌ای کاربرد عمومی تری داشته‌است. معروف‌ترین انواع دستمال یزدی انواع مرسریزه، عشایری و ابریشمی می‌باشند

سایر معانی

امروزه از واژه دستمال یزدی معنی مجازی با مفهوم چاپلوسی و تعریف و تمجید و مدح گفتن با چشمداشت نیز برداشت می‌شود

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۱٢:٢۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱٠/٢۱
تگ ها : دستمال یزدی

 

مراحل مقدماتی بافت قالی





پس از پایان چله‌کشی مراحل مقدماتی بافت قالی آغاز می‌شود. نخستین مرحله در بافت قالی را صوف می‌گویند و آن عبارت است از رشته نخی دولا همانند نخهای چله که با بافتی ساده از میان چله‌ها یک در میان از زیر و رو می‌گذرد...




پس از پایان چله‌کشی مراحل مقدماتی بافت قالی آغاز می‌شود. نخستین مرحله در بافت قالی را صوف می‌گویند و آن عبارت است از رشته نخی دولا همانند نخهای چله که با بافتی ساده از میان چله‌ها یک در میان از زیر و رو می‌گذرد. انجام این کار برای جلوگیری از فروپاشی و حفظ استحکام رجهای اولیه و نظم تارهای قالی و ثابت شدن فاصله میان آنها و آماده ساختن دم کار است. بین این قسمت و اصل قالی، گاهی دو سه رج با چله و نخ رنگی به نام ملیله بافته می‌شود.


● ملیله‌کشی (دندان موشی)
به منظور حفظ و نگهداری گره‌ها در پایین قالی قبل از گلیم‌بافی و در بالای قالی بعد از گلیم، با نخهای رنگی انجام می‌شود. بدین ترتیب که دو رشته نخ رنگی از میان تارهای چله که شش تار، شش تار و یا سه تار، جدا کرده‌اند گذرانیده می‌شود به طوری که نخهای رنگی به تناوب در زیر رو روی نخهای چله قرار می‌گیرند. انتخاب تعداد تارهایی که در زیر و روی نخ رنگی قرار می‌گیرد اختیاری و به دلخواه بافنده است.
گلیم‌بافی، کرباس‌بافی، ملیله‌بافی و شله‌بافی
همة اینها منظور واحدی را افاده می‌کنند و آن عبارت است از بافت ساده‌ای به اندازة سه تا چهار سانتیمتر که با نخ پنبه‌ای سفید از جنس نخ تار می‌بافند. این عمل که به نام مهر یا قفل قالی نامیده می‌شود از ریزش گره‌ها جلوگیری می‌کند.
با توجه به اهمیت گلیم‌بافی اینکار به وسیلة استادکار انجام می‌شود. بی‌دقتی و بی‌توجهی در این کار موجب عارض شدن عیبهایی چون گوشه‌دار شدن و کجی فرش (سره‌داشتن) و بالاخره شانه انداختن خواهد شد. به همین جهت دم‌ کار گلیم‌بافی باید صاف و یکنواخت باشد و به اصطلاح بالا و یا پائین نباشد.


● پودکشی بخش گلیم‌باف (پود‌دادن)
برای انجام گلیم‌بافی از پود ضخیم استفاده می‌شود اینکار در ترک‌بافی با استفاده از سیخ پودکشی انجام می‌شود، بدین شکل که در فاصله دم کار تا محلی که تارها بصورت زیگزاگ درهم فرو رفته‌اند، سیخ پودکشی را از سمت قلابدار، به آرامی و از کنار فرش به داخل چله‌ها (بین چله‌های زیر و چله‌های رو) در سرتاسر عرض چله داخل نموده و سرپود را به قلاب آن آویخته و مجدداً (در جهت عکس) سیخ را بیرون می‌کشیم. سپس با شانه یا کرکیت که در دست داریم پود را بدون چین‌خوردگی به طرف پایین محکم می‌کویند. در مراحل اولیه کار حتماً باید نحوه کوبیدن طوری باشد که دم کار صاف بوده و کوتاه و بلند نباشد.
پس از کوبیدن اولین پود نخها زیر رو رو را با فشار کف دست روی چله‌ها عوض نموده و مجدداً شروع به پودکشی به روش فوق‌الذکر می‌نماییم.
در بافت گلیم نخهای پود و چله با هم حالت بعلاوه یا زیگزاگ را دارند یعنی یکی از زیر و یکی از رو بوده و اگر خوب تنظیم و کوبیده شوند حالت پارچه را پیدا می‌کنند. در بافت بصورت فارسی بجای استفاده از سیخ پودکشی از انگشتان دست برای عبور پود استفاده می‌شود.
گلیم‌بافی در فرش از ۳ تا ۶ سانتیمتر با توجه به اندازه فرش بعد از تنظیم تارها باید انجام شود. معمولاً مقدار گلیم‌بافی برای پشتی ۶ رج، برای قالیچه ۱۲ رج، برای پرده‌بافی ۳×۲ متر ۲۵ رج و برای ۴×۳ متر ۳۰ رج خواهد بود). با بالابردن هاف و جابجایی دوباره تارهای چله نخستین مرحله بافت و زدن گره آغاز می‌شود و قالیباف با پیروی از نقشه مورد نظر کار گره زدن را آغاز می‌کند. اولین قسمت، بافت کناره است که به صورت ساده و بدون طرح همچون نواری دور تا دور فرش را در برمی‌گیرد و معمولاً در حدود ۱۰ رج است و برای انجام آن از گره ترکی و یا فارسی همانطور که مفصلاً در مبحث گره توضیح دادیم استفاده می‌شود. بافنده از سمت چپ، کار بافت را آغاز می‌کند و پس از اتمام بافت یک رج کامل و جلوکشی گره‌ها که عبارت از گرفتن پرزها و کشیدن آن بطرف پایین است به دوانیدن پود ضخیم همانطوری که قبلاً از آن بحث رفت، اقدام می‌نماید. پس از دوانیدن پود با استفاده از ضربات دفتین یا شانه که دندانه‌های آن به اندازه فاصله تارهاست، پود را کاملاً در بین تارها جایگیر نموده و بر روی ردیف گره‌ها می‌خوابانیم.
آنگاه با فشار دست بر روی چله‌ها و پایین آوردن چوب هاف بطور همزمان، چله‌های رو و زیر را تعویض نموده و زیگزاگ چله‌ها را بطور یکدست و یکنواخت به دم کار نزدیک می‌کنیم و چوب هاف را به جای خود برمی‌گردانیم؛ اکنون نوبت کشیدن پود نازک است. این پود که اغلب رنگی بوده و در جهت عکس پود اول بطور مارپیچ از لابه‌لای چله‌ها عبور می‌کند در ترکیب با پود زیر (پود ضخیم) استحکام خاصی به فرش می‌دهد. کوبیدن پود نازک از بالای زیگزاگ به سمت پایین و با شانه سبک‌تری بنام کرکیت صورت می‌گیرد، در صورتی که بافنده در کوبیدن آن دقت نداشته باشد، پشت فرش تمیز و یکدست نبوده و بین رجهای بافته شده در پشت فرش فاصله ایجاد می‌گردد. لذا برای عبور این پود باید از یک طرف فرش با دقت شروع نمود و با گوشه شانه یا کرکیت آن را آرام‌آرام به خورد فرش داد و قسمت دیگر پود که عموماً با دست چپ بافنده آزاد می‌شود باید طوری رها باشد که به راحتی بر روی پود زیر و پرز ریشه‌ها بخوابد و در پشت فرش بین رجهای بافته شده فاصله نیفتد.
در پودکشی و کوبیدن آن‌ها دقت کافی نیاز است. بی‌دقتی در کوبیدن پودها سبب جمع شدن پود در دور تارها و ایجاد فاصله‌ای بین پود و ردیف گره‌ها خواهد شد که از پشت فرش کاملاً قابل تشخیص است و ملاکی در جهت نامرغوبی فرش به شمار می‌آید.
ناگفته نماند، انتخاب شیوة تخت باف و یا لول‌باف که اختلافشان در تعداد پود و نحوة دوانیدن آنهاست، در همین مقطع اتخاذ شده و با توجه به آن بافت قالی صورت می‌پذیرد.


● چله شیرازی، شیرازه، کنارپیچ، لور
با اتمام اولین رج از بافت کناره بافنده با استفاده از خامه‌ای به رنگ کناره سه یا چهار تار انتهایی را به خامه‌ای به رنگ خامة مورد استفاده در طره گره زده و با دوران آن به دور تارها موجب پیدایش شیرازه یا کنارپیچ می‌شود.
کلاف خامه‌ای که برای دوران به دور سه یا چهار تار شیرازه استفاده می‌شود همیشه بصورت مستقل در کنار دار باقی می‌ماند و بافنده پس از هر بار دوران آن بدور شیرازه با به کار بردن سلیقه و رد کردن کلاف از بین نخهای دوران یافته و کشیدن آن شیرازه را محکم کرده کلاف را برای استفادة دوباره در کنار دار باقی می گذارد، با استفاده از بالا و پایین شدن هاف یا نیزه و رد کردن ارقج کلفت و نازک و یا پود زیر و رو بخش شیرازه شده به متن فرش متصل می‌شود. با اتمام یک رج بافنده گره‌ها را سرکش می‌کند. در این عمل که به آن سرکشی، جلوکشی، پایین‌کشی می‌گویند، بافنده برای قرارگیری و استحکام گره‌ها، سرپرزها را گرفته به طرف خود می‌کشد تا گره‌ها در جای خود محکم شود. در بافت فرشهای بسیار نفیس این کار بسیار با دقت انجام گرفته حتی در موقع لزوم با استفاده از ذره‌بین و با توجه به پشت فرش پایین‌کشی و هم‌ردیفی گره‌ها کنترل می‌شود.


● مقراض‌کاری
در فرشهای ظریف پس از پودگذاری و قبل از شروع به بافتن رج جدید باید رج بافته شده را قیچی کرد. یعنی خامه‌های اضافی آن را برید. برای انجام این عمل که به مقراض‌کاری یا به طور خلاصه مقراض موسوم است، نخست به کمک یک شانة چوبی یا یک ابزار فلزی شانه مانند، رشته‌های خامه را شانه می‌کنند تا همة پرزها در یک جهت قرار گرفته و عمل بریدن خامه‌ها یک‌نواخت و منظم انجام گیرد. آنگاه قیچی را در دست راست گرفته سطح آن را کاملاً بر روی قالی می‌چسباند و با انگشت دست چپ که در دو طرف سرتیغه‌ای قیچی قرار گرفته، در به هم آوردن لبه تیغه‌ها به دست راست کمک می‌دهند. پس از هر چند بار قیچی زدن، یعنی حدود بیست سی‌ رج یکبار بدنة قیچی را بر روی قسمت بافته شده می‌کشند تا خورده نخهای اضافی بریزد و اگر پرز اضافی از دهانة قیچی گریخته و باقی ‌مانده باشد قیچی شود. در پاره‌ای نقاط بافندگان در گره زدن و مقراض، ریشه‌ها را بلند قطع می‌کنند و در نتیجه قالیهای این گونه مناطق پر پشم، سنگین و پرگوشت است و طرح آنها کاملاً پدیدار نیست.
عمل مقراض‌کاری اهمیت مخصوصی داشته و انجام آن به طور صحیح بر مرغوبیت فرش می‌افزاید و کار کمتری برای پرداخت ایجاب می‌کند.
اگر این عمل یکنواخت و هم‌سطح انجام نشود، در پاره‌ای موارد موجب ضایعات جبران‌ناپذیری خواهد شد. کوتاه کردن پرزها گرچه موجب پدیدار شدن طرح قالی می‌شود لیکن کوتاهی بیش از حد آنها نخ فرش را نمایان می‌کند، حالتی که به آن ذرتی‌شدن می‌گویند.
قیچی‌کاری برای فرشهای ۶۰ تا ۷۰ رج معمولاً هر ۴ رج یا ۵ رج و در فرشهای ۴۰ رج هر ۱۵ تا ۲۰ رج و در فرشهای ۳۰ رج پس از بافت هر ۳۰ رج مقراض می‌شود.


● پایین‌کشی و دوخت یا گرداندن قالی
بعد از بافته شدن قسمتی از قالی باید آن را پایین کشید تا بافندگان بتوانند به بافت بقیة قالی ادامه دهند. برای پایین کشیدن باید به چله دوان یا نجار متخصص این کار مراجعه کرد. در دارهای «چرخان» نوع تبریزی قالی به دور تیرهای افقی بالا و پایین (سردار و زیردار) می‌چرخد و بدین سان قسمت بافته شده در پشت دار قرار می‌گیرد. بعلت آسانی گردش، قالی پس از بافت هر ۳۰ الی ۴۰ سانتیمتر پایین‌کشی می‌شود. ممکن است این عمل تا پنج بار برای بافت یک قالیچه تکرار شود که البته صاحبنظران معتقدند این به ضررر قالی بوده و انضباط چله‌ها را بهم می‌زند و هر قدر هم وقت صرف شود کار مثل اول قرار نمی‌گیرد. پس هر قدر تعداد حرکت قالی کمتر باشد سلامت فرش تضمین بیشتری دارد.
در دارهای ثابت اینکار با باز کردن چله‌ها از سردار و شل کردن گروه‌ها انجام می‌شود و قسمت بافته شده پس از آنکه به پشت دار رانده شد به زیر پیچ یعنی قسمت طناب‌پیچ شده زیر دار دوخت می‌شود. بدین ترتیب که با تسمة چرمی و با استفاده از میخهایی ریز ۱۰ سانتیمتر مانده به آخرین رج بافته شده را به چوب زیردار میخکوب می‌کنند در چله‌های فارسی‌باف ذرع و نیم یک بار پایین‌کشی شده و دوخت می‌خورد. در فرشهای بزرگتر از قبیل ۳×۲ متر و ۴×۳ متر بیشتر از دو بار این عمل انجام می‌شود و بافنده موظف است تا آنجا که دست لای کار برود به بافت ادامه دهد زیرا بعلت نزدیک شدن چله‌ها به یکدیگر و بخصوص بعد از بافت ده سانتیمتر بالاتر از نیمة فرش اینکار بسیار مشکل خواهد بود.


● پرداخت ماشینی
پس از اتمام قالی باید آن را با ماشین پرداخت کرد تا عمل مقدماتی پرداخت روی دار تکمیل شود و خواب متن قالی یکنواخت و صاف گردد. هر گاه خامه قالی به رنگهای جوهری رنگین باشد، برای تثبیت رنگ و براق کردن آن، فرش را به کارگاه‌های شستشو برده، دواشور می‌کنند.


● دارکشی یا دستگاه‌بندی
قالیهای معیوب و سرکج‌دار را بعد از اینکه از دستگاه پایین آوردند، نخست اصلاح کرده و پس از برطرف ساختن سرکجی، آنها را به بازار عرضه می‌کنند. این عمل را دارکشی یا میخ‌کشی می‌نامند. طرز عمل به شرح زیر است:
پس از آنکه جهت بدست آوردن اندازه حقیقی قالی و پناخت مقدار کجی و سمت کشش، قالی را نخ‌بندی نمودند، کناره‌های صاف قالی را میخکوب نموده آنرا نم می‌زنند، سپس تا اندازه‌ای که پاره نشود آنرا در جهت برطرف نمودن سرکجی می‌کشند و آنگاه آنرا محکم می‌کنند و در آفتاب قرار می‌دهند تا خشک شود. سپس آنرا هر دفعه نم می‌زنند تا پودها در جهت کشیده شده بایستد. چنانچه اندازه دلخواه تأمین شد کار تمام است والا آنرا مجدد در جهت اولیه کش می‌دهند. اینکار ممکن است چندین بار و در طی چند روز انجام شود تا قالی در مکان اصلی و به اندازه دلخواه قرار گیرد. برای خشک کردن قالی گاه از کوره‌های هوای گرم نیز استفاده می‌شود. لیکن تجربه نشان داده است که نوع آفتابی آن بهتر و دوام آن بعد از رها کردن فرش در حالت عادی بیشتر است. به همین منظور در شهرهایی نظیر کاشان که آفتاب کافی دارند اینکار صحیح‌تر انجام می‌پذیرد.


● زنجیره
پس از اتمام بافت قالی، تارهای انتهایی که قدری فراتر از بخش گلیم‌باف بریده شده‌اند، در دسته‌های چندتایی به طرق مختلف به یکدیگر بسته می‌شوند. این عمل نه تنها باعث استحکام و جلوگیری از فروپاشی بخش گلیم‌باف قالی است بلکه به زیبایی سر و ته دستبافت نیز می‌افزاید.


  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٢:٢٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱٠/۱٢

 

هنر گلیم‌بافی
از آثار و نوشته‌های مورخان و جهانگردان پیداست که بافتن جزو اولین هنرها و صنایع قبیله‌های پراکنده انسان‌ها بوده است.می‌توان گفت، بافتن پارچه و گلیم تقریبا از یک زمان رواج یافته است.
حتی می‌توان گفت که انسان پیش از آنکه دست به ساختن خانه بزند، اقدام به بافتن کرده است. برای بافتن پارچه از الیاف ظریف و برای بافتن گلیم از الیاف ضخیم‌تر استفاده می‌کرده است.گلیم بافته‌ای است بدون پرز که با نخ پشمی، پنبه‌ای یا کنفی با درگیری تاروپود بافته می شود. به این‌ترتیب که از نخ پنبه‌ای به عنوان تار و از نخ پشمی رنگارنگ به عنوان پود استفاده می‌شود.در گلیم بافی نقشه کاربرد چندانی ندارد و معمولا نقش آفرینی به طور ذهنی انجام می‌شود. گلیم‌های هر منطقه طرح و رنگ ویژه‌ای دارد که با توجه به بافت آن از بافته‌های دیگر مجزا می‌شود. گلیم بیش از قالی سابقه و قدمت دارد. در واقع قالی در اثر تکامل گلیم، طی قرن‌های متمادی پدید آمده است. برای بافت گلیم از دارهای عمودی و افقی استفاده می‌شود، اما نسبت به بافت قالی به ابزار کار و مواد اولیه محدود‌تری نیاز است.
گلیم به سه شیوه ساده‌بافی، ورنی و برجسته بافته می‌شود.در گلیم ساده بافی پودها یکی در میان از لابه لای تار (چله) عبور می‌کند. این گلیم یک روست و برای بافت آن معمولا از نقشه از قبل آماده شده استفاده نمی‌شود. نقوش گلیم ساده باف، عموما هندسی است و به ندرت نقوش منحنی در این نوع گلیم دیده می‌شود.
گاهی روی گلیم‌هایی با زمینه ساده با استفاده از الیاف رنگی پشم، نقوشی ایجاد می‌شود که غالبا هندسی است.گلیم برجسته نیر دارای زمینه‌ای ساده بوده، ولی طرح اصلی مانند قالی پرزدار است. بدین صورت که از روی نقشه قالی، بر روی چله گلیم گره زده می‌شود و در پایان پرز اضافی چیده می‌شود.از سوی دیگر ورنی گلیمی است بدون پرز و یک رو، که عموما بدون نقشه و به صورت ذهنی توسط دختران و زنان عشایر مناطق مغان، ارسباران و مشکین شهر بافته می‌شود. این نوع گلیم در کردستان و کرمان با طرح و نقش دیگری بافته می‌شود که در کرمان آن را شیریکی پیچ می‌نامند. بهترین ورنی‌های ایران توسط ایل شاهسون یا ایلسون تولید می‌شود که سابقه طولانی در این زمینه‌دارند؛ به گونه‌ای که همواره واژه ورنی با نام شاهسون قرین بوده است.به طور کلی از لحاظ بافت گلیم‌های ایرانی به دو شیوه پودگذاری و پود پیچی بافته می‌شود. شیوه پود‌گذاری: در این شیوه تنها از نخ تار (چله) و نخ پود برای بافت گلیم استفاده می‌شود. پودهای رنگارنگ را از زیر و روی رشته‌های تار عبور می‌دهند، با تغییر رنگ‌های پود است که نقش‌ها پدیدار می‌شود و هر دو روی گلیم صاف، هموار و همرنگ می‌شود. در شیوه پود پیچی نیز علاوه بر نخ تار و نخ پود از پودی نازک نیز در بافت استفاده می‌شود و در واقع پود به حالت پیچش از میان نخ‌های تار عبور نموده، سپس با عبور پود نازک و کوبیدن آن با شانه، عمل درگیری نخ‌های تار و پود قطعی می‌شود. این شیوه بافت که بسیاری از صاحب‌نظران آن را حدواسطی میان گلیم بافی و قالی بافی دانسته‌اند، در واقع آخرین منزلگاه تکامل گلیم بافی به قالیبافی می‌باشد. بافت گلیم معروف به ورنی در آذربایجان شرقی و نیز بافت گلیم معروف به شیریکی پیچ در استان کرمان بدین شیوه است.
این نوع گلیم‌ها را که به شیوه پود پیچی بافته می‌شوند، سوماک نام نهاده‌اند. گاهی روی گلیم‌ها راسوزن دوزی می‌کنند، این گلیم‌ها به گلیم سوزنی شهرت دارند.
گلیم بافی:
گلیم بطور ساده یک فرش با بافت صاف یا یک نوع قالی بدون کُرک یا خواب گره خورده است، نام این فرش در زبانهای مختلف به انواع گوناگون استعمال می شود. گلیم در افغانستان، کلیم در اوکراین، پلاس در قفقاز، لیاط در سوریه و لبنان، چلیم در رومانی و و همچنین کیلیم در ترکیه و لهستان و مجارستان و عربستان از جمله نامهای متفاوت آن است .
گلیم به مفهوم، الیاف حیوانی و نباتی رنگرزی شده و درهم بافته که بر روی دارهای افقی و عمودی برگرفته از نمادهای منطقه و نقوش ذهنی و انتزاعی، بافته می شود.
صنعت گلیم بافی در همه دنیا از دشتهای وسیع آمریکا تا اسکاندیناوی و اندوزی یافت می شود. تفاوت عمده در تولید گلیم در مواد اولیه، طرح و نقوش بکار رفته و رنگبندی آن می باشد.
تاریخچه گلیم در ایران:
گلیم به عنوان یکی از زیراندازهای بشر، دارای سابقه بسیار طولانی می باشد بطوریکه از قراین و شواهد موجود برمیآید نخستین گلیم های دستبافت، بافت بسیار ساده داشته و از نخهای تار و پودی که بصورت یک در میان از زیر و روی یکدیگر می گذشته تشکیل می شده است. درباره قدمت تولید گلیم در ایران اظهارنظر قاطعانه و صریحی نمی توان کرد، زیرا بدلیل آسیب پذیر بودن الیاف نباتی و حیوانی در برابر عوامل جوی، نمونه های زیادی از تولیدات دوران باستان بدست نیامده، اما آنچه مسلم است، گلیم بافی تاریخچه جدا از نساجی ندارد و بدلیل شباهت بافت پارچه های اولیه به بافت فعلی گلیم تقریباً می توان گفت در تولید گلیم و پارچه از الیاف ضخیم تر برای بافت زیرانداز استفاده کرده اند. متاسفانه به دلیل فساد پذیر بودن الیاف گلیم هایی متعلق به دورهای گذشته باقی نمانده است.
موارد استفاده گلیم در ایران به عنوان: رختخواب پیچ- سجاده- خورجین- جوال- جل اسب- پشتی- سفره و ...، می باشد.

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٢:٢٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱٠/۱٢
تگ ها : گلیم بافی

 

تولید نخ‌هایی برای بافتن لباس‌های رسانا ....;-)

 محققان با استفاده از فناوری نانو نخ‌هایی برای بافتن لباس‌های رسانا تولید کردند.

تیشرت‌هایی را در نظر بگیرید که ضربان قلب را رصد می‌کنند، عرق بدن را آنالیز کرده، بدن را در هوای گرم، خنک نگه می‌دارند. بالش‌هایی را تصور کنید که امواج مغزی را مونیتور می‌کند، لباس‌های که انرژی خورشید را گرفته و آیپاد شما را شارژ می‌کند. این‌ها داستان علمی تخیلی نیستند بلکه نخ‌های سال 2010 این ویژگی‌ها را دارند.
پژوهشگران موفق به توسعه نخی شدند که همانند یک سیم، رسانای جریان الکتریسیته است؛ این نخ سبکی خود را حفظ کرده و می‌توان از آن در بافت لباس‌های گوناگون استفاده کرد. این فناوری بسیار ساده است، به طوری که هر گره در منسوجات بافتهشده از این الیاف، می‌تواند یک مدار الکترونیکی کامل باشد. لباسی با قابلیت تبدیل نور خورشید به الکتریسیته با این فناوری، در جشنوارهی لباسی در دانشگاه کرنل روز 13 مارس 2010 به نمایش درآمد.
برای ساخت این الیاف، دانشمندان دانشگاه کرنل نانوذرات را روی الیاف نشست دادند، به شکلی که الیاف انعطافپذیری و سبکی اولیهی خود را حفظ می‌کنند؛ اما رسانای الکتریکی می‌گردند. پیش از این کار مشابهی انجام شده بود که در آن الیاف ایجادشده سفت و سنگین بودند، اما محصول این پروژهی جدید کاملاً قابل بافتن است. پس از تهیهی این الیاف رسانا، به جای سیم برای انتقال الکتریسیتهی موجود در لباس‌های مجهز به پیل‌های خورشیدی از آنها استفاده می‌شود.
یکی از محققان این پروژه می‌گوید که با الهام از این فناوری می‌توان لباس‌هایی را تولید و روانه بازار کرد که مجهز به کابل USB هستند و می‌توان MP3 پلیرها و تلفن‌های هوشمند را با آن شارژ کرد.

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٢:۱٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱٠/۱٢