2 هزار و 140 سال پیش شاهزاده خانمی از چین با یکی از پادشاهان آسیای میانه ازدواج کرد و تخم نوغان و بذر توت را زیر موهای ابریشمی و بلندش پنهان کرد و به خانه شوهر برد.


آن روزها خروج بذر توت و نوغان از چین ممنوع بود اما شاهزاده خانم آنها را با خود به سوغات آورد و از آن به بعد پرورش کرم ابریشم و کشت درخت توت از باغچه کوچک خانه شاهزاده آغاز شد و کم کم در کل ایران رواج پیدا کرد. شاید آن روز، شاهزاده چینی فکر نمی کرد با همین چند دانه بذر ایران تبدیل به کارخانه تولید پارچه‌های حریر و مخمل برای بازار جهانی شود!به این ترتیب حدود 2 هزار سال ابریشم خام از شرق وارد ایران می‌شد و پارچه‌های زری و مخمل، تولید و به غرب صادر می‌شد. این صنعت، یکی از پیشرفته ترین صنایع ایران بود که اقتصاد کشوری مثل ایران را پر رونق تر از همیشه می کرد.
بیشترین کارگاه‌های ابریشم‌بافی در ایران، به ترتیب در شهرهای کاشان، یزد، ‌اصفهان، هرات، تبریز، رشت و مشهد بوده‌اند که امروز از آن همه کارگاه بافندگی، ‌فقط 9 دستگاه زری‌بافی و 3 دستگاه مخمل‌بافی در کارگاه‌های میراث‌فرهنگی کاشان و اصفهان و تهران و 20 دستگاه شعربافی در کوچه‌پس‌کوچه‌های کاشان باقی مانده که همه بافندگان آنها هم بالای 70 سال دارند.


- فردوسی مخترع ابریشم‌بافی را جمشید می‌داند و می‌گوید: ز کتان و ابریشم و موی قز / قصب کرد پرمایه دیبا و خز...


- با ارزش‌ترین سوغاتی که یک غربی می‌توانسته با خود به کشورش ببرد تکه‌ای از همین پارچه‌ها بوده است؛ پارچه ابریشمی، پارچه ابریشم زربفت و مخمل ابریشمی. به طوری که هرودوت – مورخ یونانی – می‌نویسد: رومیان به خاطر زیبایی زربفت‌های ایرانی همه‌ساله مبالغ هنگفتی می‌پردازند.


- در عصر صفوی فقط در کاشان 30 کارخانه در کار تهیه خلعت‌ها و پارچه‌های گرانبها بوده‌اند و در آران فقط هزار نفر ابریشم می‌بافته‌اند. تقریبا یک‌سوم مردم کاشان در سال‌های نه‌چندان دور، شعرباف بوده‌اند. شعر به معنای مو است و به خاطر شباهت تارهای ابریشم به مو این اسم را رویش گذاشته‌‌اند. در حقیقت شعربافی بعد از قالی‌بافی رایج‌ترین حرفه در کاشان بوده است و هنوز کارگاه‌هایی در محلات قدیم باقی مانده که پیرمردها در آنها پشت دستگاه‌های شعربافی تارها را می‌بافند و هرچندبار که شکل کار دستگاه را توضیح می‌دهند کمتر می‌فهمی؛ دستگاهی به ظرافت یک دستگاه پیانو و پیچیدگی دستگاه چاپ. به هر دستگاه شعربافی یا مخمل‌بافی کارخانه می‌گفتند. مصرف‌کننده فعلی این پارچه‌ها کردهای ایران و عراق هستند که به عنوان سربند یا کمربند از آن استفاده می‌کنند

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۱٢:٤٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/٤