خاک رس که مادهٔ اولیهٔ کوزه گری است تقریباً در هر کشوری یافت می شود و وقتی که بشر اولیه زندگی شکاری خود را تبدیل به دامداری و کشاورزی کرد کوزه های سفالینه بوجود آمد . تاریخ سفالینه سازی ایرانی به هزارهٔ چهارم پیش از میلاد مسیح می رسد در آن زمان بیشتر مردم دورهٔ نوسنگی یکنوع زندگی کشاورزی و روستایی اختیار کرده و در ساختن چهره های گوناگون سفالینه ها برای کارهای روزانه و امور مذهبی توفیق یافته بودند تعداد کمی از کشورها هستند که در این مرحله به اوج شهرت رسیده و توانسته باشند مدتی طولانی در آن باقی بمانند . معروفترین این کشورها چین و ایران است .
کوزه گرانی که ظرفهای دورهٔ کلاسیک یونان را می ساختند خود را محدود به سبکها و شیوه های تزیینی انگشت شماری کرده بودند . آنها هیچ گاه لعاب حقیقی به کار نبردند و با وجودی که محصولاتشان عالی بود مدت کمی در تاریخ باقی ماند . اما کوزه گران چین و ایرانی پیشه خود را از سفالینه سازی آغاز کرده و از دورانهای پیش از تاریخ تا امروز آن را ادامه داده و انواع مختلف سبکها و شیوه ها را بکار می بردند تا فرآوردهایشان از بهترین نوع خود باشد . به غیر از تماسهای بی شمار و نفوذ متقابل و مشترک میان دو کشور ، کوزه گران هر دو کشور راههای گوناگونی را در پدید آوردن سبکها و شیوه های نو برگزیدند .
از آنجایی که کوزه گری یک چنین تاریخ طولانی و سابقهٔ پیوسته ای دارد و از آنجایی که بیش از هر پیشه دیگری بیان کننده استعداد ایرانیان و در بهم آمیختن طرحهای مختلف با تزیینات بسیار ظریف هنرمندانه می باشد ، و از آنجایی که محصولات آن تقریباً‌ به تمام مردم از هر طبقه و صنف عرضه می شود بسیار بجا خواهد بود که در اینجا صنعت کوزه گری ایران را از دورانهای نوسنگی تا به امروز بیان کنیم .
خوشوقتی ما در این است که از زمانهای بسیار دور ، با اینکه سفالها و کوزه ها شکننده است، وقتی آن را به زیر خاک می کردند به همانگونه دست نخورده باقی می ماند تا اینکه هیئت باستانشناسان مختلف آنها را از دل خاک در آورند و روی آن مطالعه کنند ، و امروز بیشتر اطلاعات ما درباره تاریخ سفالینه سازی از همین تکه های از زیر خاک بدست آمده است .
مدارک نوشته شده دربارهٔ سفالینه سازی بسیار کم است و شاید به جز لوحه های خط میخی بابلی و آسوری مربوط به سال ۱۷۰۰ و ۵۶۵ پیش از میلاد مسیح چیزی در دست نباشد ، در این دو نوع لوحه چند دستور و نسخه در مورد ساختن رنگ و لعاب دادن خاک رس دیده می شود . در زمانهای جدیدتر کتابچه های راهنمایی در این باره یافت شده است که یکی از اعضاء خانوادهٔ سرشناسی در کاشان دربارهٔ کوزه گری در سال ۱۳۰۱ میلادی نوشته است ، و نیز راهنماییهایی دربارهٔ کوزه گری و تزیین کوزه ها و چند امضاء بعضی با تاریخ و تعدادی بدون تاریخ بدست آمده است .
سنتهای کهن ، ادبیات و باستان شناسی در حدود پنجاه مرکز در ایران ذکر می کنند که در آن مراکز سفالینه های بسیار ظریفی ساخته می شد و شاید هم مراکز متعدد دیگری بودند که به ساختن ظروف سفالی سرگرم بودند . یکی از مراکز گوزه گری که به حق باید آن را بیش از دیگران ذکر کرد کاشان است که در این شهر از دورهٔ نوسنگی کار کوزه گری آغاز شد و در قرون وسطی به اوج شهرت و اعتبار رسیـد و امـروز پس از شش هـزار سـال فعالیت و تولید هنوز هم ظروف بسیار ظریفی تهیه می کند .

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۱:۱٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/٤